Odkryj swoje geny w projekcie G4PL -Genomika dla Polski!
Zbadaj swoje geny i wspomóż polską naukę.
Jak oddać próbkę do projektu G4PL?
Zapoznaj się z dokumentami projektu
Przed podjęciem decyzji o przystąpieniu do projektu prosimy o uważne przeczytanie dokumentów:
Wypełnij kwestionariusz
Wypełnij formularz online. Jeśli nie możesz, zrobisz to później w wersji papierowej.
Przyjdź do Instytutu
Zgłoś się do Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu, aby zarejestrować się w projekcie i podpisać dokumenty.
Czwartki: 7:00–9:00 i 16:00–18:00
Instytut Chemii Bioorganicznej (Wejście Główne)
Henryka Wieniawskiego 19
61-713 Poznań
Pozostałe dni robocze: 8:30–9:30 i 15:00-16:00
Instytut Chemii Bioorganicznej
Willa CIES (Wejście K3, furtką od ul. Wieniawskiego)
Wieniawskiego 21/23
61-713 Poznań
Odbierz numer identyfikacyjny
Po podpisaniu zgody otrzymasz swój numer uczestnika.
Oddaj próbkę krwi
Z numerem identyfikacyjnym zgłoś się do OPEN BioBanku.
Pobrania: Pon.–Pt., 8:00–14:30 Gabinet 16 (parter).
Kto może wziąć udział?
Zapraszamy osoby niespokrewnione. Oznacza to, że w projekcie mogą uczestniczyć np. mąż i żona, natomiast standardowo nie pobieramy próbek od bliskich krewnych, takich jak rodzic i dziecko czy rodzeństwo.
Udział polega na oddaniu próbki oraz wyrażeniu świadomej zgody na udział w projekcie. Istnieje możliwość oddania próbek w późniejszych terminach.
Co zyskujesz?
Biorąc udział w projekcie:
Możesz otrzymać bezpłatny raport ze swojego genomu, zawierający informację m.in. o pochodzeniu genetycznym.
Wspierasz rozwój polskiej nauki i medycyny.
Pomagasz stworzyć dokładniejszy obraz różnorodności genetycznej mieszkańców Polski.
Dokładasz swoją cegiełkę do rozwoju diagnostyki i profilaktyki zdrowotnej.
Dlaczego to ważne?
Dzięki badaniom genomicznym można szukać odpowiedzi na konkretne pytania, na przykład:
Jakie jest pochodzenie genetyczne mieszkańców Polski?
Czy dana osoba może mieć zwiększone predyspozycje do niektórych chorób?
Czy dana osoba może inaczej reagować na wybrane leki?
Jak lepiej dopasować profilaktykę i leczenie do konkretnej osoby?
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy możliwe jest przesłanie próbki do Państwa? Czy możliwe jest pobranie jedynie na miejscu?
Na tym etapie projektu nie przewidujemy możliwości przesyłania próbek pocztą ani kurierem. Obecnie próbki pobierane są wyłącznie w wyznaczonych punktach pobrań, zgodnie z jednolitą procedurą, aby zapewnić ich odpowiednią jakość oraz porównywalność wyników.
Jednocześnie w późniejszym etapie projektu planujemy uruchomienie możliwości przyjmowania próbek wysyłanych. Rozwiązanie to ma pomóc w bardziej równomiernym pozyskiwaniu próbek od uczestników z całej Polski. Próbkę śliny będzie można pobrać samodzielnie, po otrzymaniu od nas zestawu wraz z instrukcją. Informacje na ten temat zostaną także zamieszczone na stronie projektu.
2. Ile to kosztuje?
Analiza w ramach projektu jest bezpłatna dla wszystkich zakwalifikowanych uczestników.
3. Co i jak będzie badane?
Analiza obejmuje sekwencjonowanie pełnego genomu, czyli odczytanie kompletnej informacji genetycznej (DNA) osoby, która odda próbkę. Zostanie do tego wykorzystana nowoczesna technologia wysokoprzepustowego sekwencjonowania DNA.
4. Czy są jakieś kryteria wykluczające udział w badaniu lub oddanie próbki (np. transfuzje krwi czy przeszczepy szpiku)?
W większości przypadków udział w projekcie jest możliwy. Samo bycie dawcą krwi lub dawcą szpiku nie wyklucza udziału w badaniu.
Są jednak sytuacje, które mogą mieć znaczenie dla jakości próbki i interpretacji wyniku:
- osoby po przeszczepieniu szpiku lub komórek krwiotwórczych co do zasady nie powinny oddawać próbki krwi, ponieważ komórki krwi mogą pochodzić od dawcy, a nie od uczestnika. Przeszczep szpiku może prowadzić do tzw. chimeryzmu w komórkach krwi, co może utrudniać lub uniemożliwiać prawidłową interpretację wyniku badania DNA z krwi.
- Po transfuzji krwi należy odczekać co najmniej 2 tygodnie przed oddaniem próbki. W przypadku transfuzji wpływ na wynik jest zwykle przejściowy, dlatego stosuje się okres odroczenia pobrania próbki; w naszym projekcie przyjmujemy zasadę co najmniej 2 tygodni.
W razie innych szczególnych sytuacji medycznych decyzja może wymagać indywidualnej konsultacji z zespołem projektu.
5. Czy każda próbka zostanie zsekwencjonowana?
Ze względu na założenia projektu, w którym planowane jest zebranie kolekcji próbek reprezentujących równomiernie cały obszar kraju i odzwierciedlających strukturę populacji pod względem płci i wieku, istnieje możliwość selekcji zgłoszeń w oparciu o informacje z ankiety. Próbki DNA będą także poddawane analizie jakościowej, której wyniki mogą sprawić, że finalnie próbka nie trafi do sekwencjonowania.
6. Czy takie badania będą wykonywane wyłącznie w Poznaniu?
Pobrania próbek będą prowadzone nie tylko w Poznaniu, ale również w innych ośrodkach należących do konsorcjum G4PL. Dokładne terminy i lokalizacje nie zostały jeszcze dla wszystkich miejsc określone. Gdy tylko kolejne daty pobrań zostaną potwierdzone, informacje zostaną opublikowane na stronie projektu G4PL. Zachęcamy do regularnego sprawdzania Aktualności na stronie projektu.
7. Jakie konkretne dane medyczne można otrzymać o swoim kodzie DNA jako uczestnik badania? Informacje o konkretnych mutacjach mogących predysponować do chorób?
Uczestnicy otrzymają informację dotyczącą tzw. markerów dziedziczone jednorodzicielsko, czyli analizę haplotypów i przypisanie do haplogrup mitochondrialnego DNA oraz u mężczyzn do haplogrup chromosomu Y. Taka analiza pozwala na uzyskanie informacji o przybliżonym pochodzeniu genetycznym w linii matczynej i ojcowskiej.
Ponadto uczestnikom będą zwracane informacje o wybranych wariantach patogenicznych lub prawdopodobnie patogenicznych zgodnie z rekomendacjami American College of Medical Genetics and Genomics (ACMG). Lista ACMG obejmuje geny związane m.in. z predyspozycją do chorób nowotworowych, chorób sercowo-naczyniowych oraz wybranych chorób metabolicznych, dla których istnieją uzasadnione możliwości profilaktyki, monitorowania lub leczenia. Lista genów znajduje się na stronie https://search.clinicalgenome.org/kb/genes/acmgsf?page=1&size=25&order=asc&sort=symbol&search=
Ważne: raport przekazywany uczestnikowi nie będzie miał charakteru diagnozy medycznej. Każdy potencjalnie istotny wynik powinien zostać omówiony i potwierdzony przez lekarza, diagnostę laboratoryjnego specjalizującego się w genetyce medycznej lub poradnię genetyczną.
8. Czy trzeba być na czczo?
Nie, do pobrania próbki krwi nie trzeba być na czczo.
W przypadku osób, u których nie będzie możliwości pobrania krwi, może zostać pobrana próbka śliny. W takiej sytuacji prosimy, aby przed pobraniem próbki umyć zęby, a następnie przez co najmniej godzinę nie jeść, nie pić, nie żuć gumy i nie palić papierosów. Pomaga to uzyskać próbkę lepszej jakości.
9. Czy konieczne jest wcześniejsze zapisanie się lub potwierdzenie udziału w pobraniu próbek, aby mieć pewność, że próbki zostaną pobrane wszystkim zgłoszonym osobom?
Nie, przed pobraniem próbki nie trzeba się wcześniej zapisywać.
Jednocześnie liczba próbek możliwych do pobrania w danym terminie może być ograniczona. W takich sytuacjach o pobraniu próbki może decydować kolejność zgłoszenia się uczestników.
10. Czy należy zabrać ze sobą jakieś dokumenty (np. dokument tożsamości, dokumenty dziecka lub inne wymagane formularze)?
Do oddania próbki nie jest wymagane posiadanie dokumentu tożsamości, a zespół prowadzący zbiórkę nie dokonuje weryfikacji danych osobowych. Należy jednak pamiętać, że składając podpis pod dokumentami projektu, poświadcza się pełną prawdziwość przekazanych danych.
11. Czy mogę zabrać rodzinę?
Tak, można przyjść z rodziną, warto jednak pamiętać, że w projekcie zasadniczo pobierane są próbki od osób niespokrewnionych biologicznie, dlatego standardowo nie pobieramy próbek od bliskich krewnych, np. rodzica i dziecka czy rodzeństwa. Z tego względu udział w badaniu mogą wziąć mąż i żona.
Próbki od dzieci będą pobierane w szczególnych przypadkach, związanych z występowaniem rzadkich chorób.
12. Gdzie odbędzie się badanie?
Analiza wyników sekwencjonowania zostanie wykonana w laboratoriach jednostek realizujących projekt, zlokalizowanych na terenie Polski. Dane powstałe w wyniku sekwencjonowania będą przechowywane w bezpiecznym repozytorium, również zlokalizowanym na terenie kraju. Część danych, za zgodą dawców, zostanie w formie zanonimizowanej przekazana na potrzeby projektu Genome of Europe (GoE, Genom Europy), jako reprezentacja Polski na referencyjnej mapie genetycznej Europy. Liderem GoE jest Uniwersytet Medyczny w Rotterdamie (Erasmus Medical Center), a partnerami są dwie jednostki realizujące projekt G4PL – Instytut Chemii Bioorganicznej PAN oraz Uniwersytet Łódzki.
13. Czy muszę rejestrować się przed oddaniem próbki krwi?
Nie. Na oddanie próbki krwi nie trzeba się rejestrować.
Próbkę krwi można oddać w OPEN — Ośrodku Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów przy ul. Kazimierza Wielkiego 24/26 w Poznaniu:
https://maps.app.goo.gl/uAphGALipfai6B2z9
Pobrania odbywają się od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–14:30.
Do oddania próbki krwi konieczne jest posiadanie identyfikatora uczestnika otrzymanego podczas wizyty w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN. Przed pobraniem krwi nie trzeba być na czczo.
Próbkę krwi można oddać od razu po wizycie w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN albo w późniejszym terminie. Prosimy jednak, aby nie zwlekać z oddaniem próbki.
14. Czy mogę nie przychodzić do Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w celu wypełnienia formularzy i od razu oddać próbkę krwi?
Nie, nie ma takiej możliwości.
Przed oddaniem próbki krwi konieczne jest osobiste podpisanie formularza świadomej zgody na udział w projekcie. Podczas wizyty uczestnik ma również możliwość zadania pytań osobom prowadzącym projekt. Dopiero po podpisaniu dokumentów uczestnik otrzymuje identyfikator, który jest niezbędny do prawidłowego oznaczenia próbki krwi.