Na łamach magazynu Nature Communications ukazała się wreszcie długo wyczekiwana praca prezentująca wyniki badań genetycznych Piastów. Autorami pracy są genetycy, biolodzy, bioinformatycy, antropolodzy, historycy oraz archeolodzy z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Inicjatorem opisanych w artykule interdyscyplinarnych badań oraz kierownikiem zespołu, który je przeprowadził, jest prof. Marek Figlerowicz. Pierwszymi autorami są Michał Zeńczak, doktorant, oraz Luiza Handschuh, kierująca projektem „Genomika dla Polski (G4PL)”.
Piastowie powszechnie uznawani są za jedną z wielkich dynastii królewskich, które ukształtowały strukturę polityczną średniowiecznej Europy w X wieku n.e. Pomimo ich znaczenia jako założycieli i władców wczesnego królestwa polskiego, niewiele wiadomo o pochodzeniu Piastów, warunkach transformacji Polski w średniowieczną monarchię oraz o mechanizmach powstawania samodzielnych bytów politycznych w X-wiecznej Europie Środkowo-Wschodniej.
W nowo opublikowanej pracy zaprezentowane zostały interdyscyplinarne badania nekropolii piastowskich rozsianych po całej Polsce. W ośmiu z nich odnaleziono szczątki 33 osób należących najprawdopodobniej do członków pierwszej polskiej dynastii królewskiej. Przeprowadzone wielokierunkowe analizy archeogenomiczne potwierdziły tożsamość dziesięciu Piastów. Na podstawie uzyskanych dla nich danych genomicznych określono linie matczyne (haplogrupy mitochondrialne) łączące zidentyfikowanych Piastów z ponad 200 postaciami historycznymi z 10 europejskich dynastii królewskich. W grupie tej jest 108 Piastów, 32 Rurykowiczów, 12 Giediminidów, 23 Arpadów, 15 Przemyślidów, 13 Hohenzollernów, 10 Habsburgów, 8 Wettynów, 5 Andegawenów i 4 Wittelsbachów.
Linia ojcowska (haplogrupa Y) zidentyfikowana u Piastów (R1b-BY3549) jest obecnie bardzo rzadka. Tę samą linię w bazach danych kopalnego DNA znaleziono u trzech osób zamieszkujących północno-zachodnią Europę (obecnie Francję, Holandię i Anglię) i żyjących w czasach Piastów lub wcześniej. Łącznie odkrycia te sugerują, iż Piastowie nie byli pochodzenia lokalnego i potwierdzają hipotezę, że procesy państwowotwórcze zachodzące w IX-XI wieku w Europie Środkowo-Wschodniej były indukowane nie tylko przez miejscowe elity, ale także przez przybyszów z zewnątrz.
Link do tekstu publikacji: https://www.nature.com/articles/s41467-026-71457-1
