Genomika dla Polski (G4PL)
Strategiczny projekt mający na celu rozbudowę krajowej infrastruktury do badań genomicznych na potrzeby nauki, biotechnologii i medycyny.
Wiedza o zmienności genetycznej występującej w danej populacji jest kluczowa nie tylko dla rozwoju nauki, ale i medycyny. To dzięki badaniom genetycznym prowadzonym w dużej skali możliwe jest opracowywanie innowacyjnych terapii, precyzyjnych testów diagnostycznych oraz celowanych działań profilaktycznych. Znajomość profilu genetycznego pacjenta jest podstawą tzw. medycyny personalizowanej. Pozwala bowiem na efektywniejsze działania zapobiegawcze (np. poprzez objęcie odpowiednim programem badań przesiewowych, zmianę diety czy stylu życia), a w razie wystąpienia choroby – na indywidualny dobór terapii i skuteczniejsze leczenie. Badania genomiczne przekładają się również na wymierne efekty ekonomiczne, ponieważ dobrze ukierunkowana profilaktyka, precyzyjna diagnostyka i personalizacja terapii pozwalają zmniejszyć koszty opieki zdrowotnej.
O projekcie
Główne cele projektu G4PL
Ogólnopolska sieć laboratoriów
Stworzenie ogólnopolskiej sieci laboratoriów prowadzących badania i oferujących usługi w obszarze genomiki na potrzeby podmiotów naukowych, gospodarczych i jednostek ochrony zdrowia.
Aparatura do analizy genomów
Wyposażenie laboratoriów zrzeszonych w sieci w nowoczesną aparaturę do analizy genomów.
Kolekcja genomów mieszkańców Polski
Zebranie nowych kolekcji genomów mieszkańców Polski, w tym przedstawicieli mniejszości oraz pacjentów z chorobami rzadkimi.
Ogólnokrajowe repozytorium danych
Integracja i re-analiza już istniejących danych oraz ich zebranie w jednym ogólnokrajowym repozytorium.
Narzędzia informatyczne do analizy genomów
Opracowanie nowych narzędzi informatycznych do analizy genomów, wykorzystujących algorytmy sztucznej inteligencji i technologie kwantowe.
W projekcie planowane jest sekwencjonowanie próbek DNA pochodzących od 6-7 tys. dawców. Część z nich będzie stanowić polski wkład do europejskiego projektu Genome of Europe, w ramach którego powstaje referencyjna baza zmienności genetycznej Europy.
Projekt G4PL realizowany jest przez konsorcjum w składzie:
Lider
w tym
Partnerzy
Kierownikiem projektu jest dr hab. Luiza Handschuh, prof. ICHB PAN,
od 2013 r. kierownik Pracowni Genomiki, a od grudnia 2023 r. także dyrektor ICHB PAN.
Wartość projektu: 248 337 770,24 zł
Kwota dofinansowania: 180 481 656,59 zł
Okres realizacji: 01.01.2026 – 31.12.2029
Finansowanie projektu pochodzi ze środków Unii Europejskiej, przeznaczonych na program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), działanie 2.4 Badawcza Infrastruktura Nowoczesnej Gospodarki (https://opi.org.pl/feng/o-feng/).
Wkład niepieniężny do projektu wnoszą BCODERS S.A. oraz Analityk Genetyka Unrug Wójtowicz Sp. k.
Zadania
W projekcie zaplanowano 4 główne zadania – pakiety robocze:
Infrastruktura do biobankowania
Portal Dostępu do Zasobów
Sekwencjonowanie
Portal Dostępu do Usług
Platforma Analizy Danych
Portal Analizy Danych
Analiza Danych
Analiza porównawcza
Analiza z wykorzystaniem komputerów kwantowych
Analiza z wykorzystaniem protokołów AI
Platforma Przechowywania i Udostępniania Danych
Portal Dostępu i Zarządzania Danymi
Centralne Repozytorium Danych
Agregacja i standaryzacja
- WP1 – Infrastruktura do biobankowania – cel: zgromadzenie i zabezpieczenie materiału biologicznego.
- WP2 – Infrastruktura do sekwencjonowania genomów – cel: zakup i rozbudowa aparatury do sekwencjonowania DNA.
- WP3 – Infrastruktura i rozwój metod analizy danych genomicznych – cel: opracowanie narzędzi do analizy danych, wykorzystanie technologii kwantowych do obliczeń genomicznych.
- WP4 – Infrastruktura do przechowywania i udostępniania danych – cel: stworzenie centralnego repozytorium danych, zabezpieczenie danych i przygotowanie ich do szerokiego udostępnienia.